ปวดเข่า

  วิ่งก็ปวด เตะบอลก็เสียว! อายุแค่ 30 กว่าๆ แต่ "เข่ากับหลัง" ประท้วงไม่หยุด... สัญญาณเตือนที่สายสปอร์ตห้ามมองข้าม "หมอครับ ผมยังหนุ่มอยู่เลย ทำไมเดินขึ้นบันไดแล้วเข่ามันขัดๆ ปวดลึกๆ แถมหลังก็ตึงร้าวไปหมด ทั้งที่ผมออกกำลังกายตลอด เตะบอลสนามหญ้าเทียมทุกอาทิตย์ หรือผมจะแก่ก่อนวัยครับ?" คำถามนี้มาจากคุณต้น (นามสมมติ) ชายหนุ่มวัย 32 ปี ที่เดินเข้ามาในห้องตรวจด้วยท่าทางกังวล คุณต้นเป็นตัวอย่างของคนวัยทำงานที่ "ใจยังสู้แต่ร่างกายเริ่มส่งสัญญาณประท้วง" โดยเฉพาะสายเตะบอลหญ้าเทียมและสายวิ่งที่มักจะละเลยสัญญาณเตือนเล็กๆ จนกลายเป็นปัญหาเรื้อรัง ทำไมอายุ 32 ถึงปวดเข่าและหลังพร้อมกัน? หลายคนสงสัยว่า สองส่วนนี้เกี่ยวกันอย่างไร? ลองนึกภาพร่างกายเราเหมือนโครงสร้างบ้านครับ ถ้า "ฐาน" (หัวเข่า) ไม่มั่นคง หรือมีอาการบาดเจ็บ เวลาเราเดินหรือวิ่ง ร่างกายจะพยายามปรับท่าทางเพื่อลดความเจ็บปวด โดยการถ่ายน้ำหนักไปที่หลังแทน ทำให้กล้ามเนื้อหลังต้องทำงานหนักคูณสอง สุดท้ายเลยปวดพ่วงกันไปทั้งเข่าและหลังครับ เจาะลึกอาการ: ปวดตอนขึ้นบันไดและย่อเข่า บอกอะไรเรา? อาการของคุณต้นที่ปว...

  เจ็บเข่าด้านนอก (IT Band) โรคเพื่อนสนิทนักวิ่ง (ไม่ได้เข่าเสื่อม แต่ทำไมเจ็บจัง?) "หมอครับ วิ่งทีไร เจ็บแป๊บที่ข้างเข่าเหมือนใครเอาเข็มมาแทง แต่พอเดินกลับไม่เจ็บ?" นักวิ่งหลายคนคงคุ้นเคยกับเหตุการณ์นี้ดีครับ... กำลังวิ่งเพลินๆ เครื่องกำลังร้อน จู่ๆ ก็มีความรู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมาที่ "ปุ่มกระดูกข้างเข่าด้านนอก" ยิ่งวิ่ง ยิ่งเจ็บ จนต้องหยุดเดิน แต่พอหยุดเดินปุ๊บ... อ้าว! หายเจ็บเหมือนโกหก พอกลับไปวิ่งใหม่... ก็เจ็บที่เดิมอีก! อาการแบบนี้ไม่ใช่ผีหลอก และส่วนใหญ่ "ไม่ใช่เข่าเสื่อม" ครับ แต่มันคือโรคยอดฮิตที่นักวิ่งกว่า 80% ต้องเคยเจอ มันคือ "อาการเอ็นข้างขาด้านนอกอักเสบ" หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า "ไอทีแบนด์" (IT Band Syndrome) นั่นเอง วันนี้หมอเก่งจะพามาทำความรู้จักกับเจ้าวายร้ายตัวนี้ ว่ามันเกิดจากอะไร แล้วทำไม "การนวดโฟมโรลเลอร์" ผิดวิธี ถึงยิ่งทำให้เจ็บหนักกว่าเดิม? เรื่องเล่าจากสนามวิ่ง "คุณต้น" (นามสมมติ) อายุ 40 ปี ผู้บริหารหนุ่มไฟแรงที่เพิ่งเริ่มซ้อมวิ่งเพื่อพิชิตฮาล์ฟมาราธอนแรก คุณต้นมาหาหมอด้วยความกังวลใจ แ...

  อายุ 85 ปี ปวดเข่า บวมเป่งทั้งสองข้าง... เข่าเสื่อม VS รูมาตอยด์ "ก็คนแก่แล้ว กระดูกก็ต้องเสื่อมเป็นธรรมดา" จริงหรือครับ? ถ้าคุณกำลังคิดว่า อาการปวดเข่าในผู้สูงวัย = "ข้อเข่าเสื่อม" เสมอไป หมออยากให้หยุดความคิดนั้นไว้ก่อนครับ โดยเฉพาะถ้าคุณพ่อคุณแม่ หรืออาม่าอากงที่บ้าน มีอาการ "เข่าบวมฉุ นิ่มๆ อุ่นๆ" และ "ตอนเช้าตื่นมาขยับขาไม่ได้เลยเป็นชั่วโมง" นั่นอาจไม่ใช่แค่ความเสื่อมตามสังขาร แต่เป็นไฟป่าที่กำลังลามเลียข้อที่เรียกว่า "รูมาตอยด์" (Rheumatoid Arthritis) ซึ่งการรักษาต่างกันราวฟ้ากับเหว! วันนี้หมอเก่งจะพามาแยกแยะ 2 โรคนี้ออกจากกัน เพื่อให้ผู้สูงอายุในบ้านได้รับการรักษาที่ถูกจุด ไม่ต้องทนปวดฟรีครับ ... เรื่องเล่าจากห้องตรวจ: อาม่าจู กับเข่าที่เหมือนลูกโป่งน้ำ "อาม่าจู" (นามสมมติ) วัย 85 ปี นั่งรถเข็นเข้ามาในห้องตรวจ ลูกหลานบอกว่าอาม่าเดินไม่ได้มา 2 เดือนแล้ว เพราะเข่าบวมมาก ทั้งสองข้าง "หมอคะ พาแม่ไปหาหมอแถวบ้าน เขาก็บอกว่าคนแก่กระดูกเสื่อม ให้ยาแก้ปวดมากิน ก็แค่ทุเลา แต่แม่บ่นว่าตอนเช้าๆ มันทรมานมาก ขยับขาไม่ได้เลย...

  "หมอคะ เมื่อ 3 เดือนก่อน หนูฮึดออกกำลังกาย อยากหุ่นดี เลยทำสควอทหนักๆ แถมไปวิ่งต่อ... ปรากฏว่าเจ็บเข่าจี๊ดขึ้นมา ทนมา 3 เดือนแล้วไม่หายสักที แบบนี้กระดูกพังหรือเปล่าคะ?" นี่คือเรื่องราวที่หมอเจอบ่อยมากในคลินิกครับ โดยเฉพาะในกลุ่มสาวๆ วัย 40+ ที่เริ่มหันมาดูแลตัวเอง การออกกำลังกายเป็นเรื่องดีครับ แต่ถ้า "ผิดท่า" หรือ "หนักเกินไป" ในวันที่ร่างกายเราไม่พร้อม จากการสร้างกล้ามเนื้อ อาจกลายเป็นการ "ทำลายข้อเข่า" โดยไม่รู้ตัว อายุ 40 ปี เป็นวัยที่ "กระดูกอ่อน" เริ่มมีความเสื่อมตามวัย (แม้จะยังไม่มาก) การได้รับแรงกระแทกซ้ำๆ จากการทำท่าสควอทที่ผิด หรือการวิ่งกระแทก อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บที่เรื้อรังได้ วันนี้หมอเก่งจะมาไขคำตอบว่า อาการเจ็บ 3 เดือนที่ไม่หายนี้ เกิดจาก "กระดูก" หรือ "เส้นเอ็น" กันแน่ และจะกู้เข่าพังให้กลับมาปังได้อย่างไรครับ ความจริงที่ต้องรู้: เจ็บแบบนี้... ส่วนใหญ่ไม่ใช่ "กระดูกหัก" อาการเจ็บจากการออกกำลังกาย โดยที่ไม่ได้หกล้มกระแทกพื้นรุนแรง มักจะไม่ได้เกิดจากกระดูกหักครับ แต่สาเหตุหลัก 90% มาจ...

  "เลือดออกในเข่า" อันตรายกว่าที่คิด! 70% คือเอ็นไขว้หน้าขาดจริงไหม? เช็คเลย "คุณหมอครับ... เมื่อวานผมล้ม เข่าบวมเป่ง หมอเจาะดูดเลือดออกให้แล้วตั้งเยอะ แต่ทำไมวันนี้มันกลับมาตึงๆ แน่นๆ อีกแล้วครับ? แบบนี้เส้นเอ็นผมขาดหรือเปล่า ผมต้องทำยังไงต่อดี?" นี่คือสถานการณ์ที่คนไข้หลายคนเจอและกังวลใจมากครับ การที่มี "เลือดออกในข้อเข่า" (Hemarthrosis) หลังอุบัติเหตุ ไม่ใช่เรื่องเล็กๆ เหมือนแผลถลอก แต่มันคือสัญญาณเตือนภัยระดับสีแดงที่บอกว่า "โครงสร้างสำคัญภายในเข่ามีการฉีกขาด" วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจครับว่า ทำไมดูดเลือดแล้วยังตึง? มีโอกาสเอ็นขาดแค่ไหน? และสเต็ปต่อไปที่คุณต้องทำเพื่อรักษาเข่าให้กลับมาเดินได้ปกติครับ ทำไมดูดเลือดออกแล้ว ยังกลับมาตึงอีก? การที่แพทย์เจาะดูดเลือด (Aspiration) ออกให้ เพื่อลดแรงดันในข้อและลดความปวดครับ แต่การที่มันกลับมาตึงหรือบวมขึ้นอีกในวันรุ่งขึ้น เกิดได้จาก 3 สาเหตุหลักครับ: เลือดออกซ้ำ (Re-bleeding): เส้นเลือดฝอยที่ฉีกขาดภายในยังปิดไม่สนิท พอเราขยับตัวหรือเดิน เลือดก็ไหลซึมออกมาเติมในข้อเข่าใหม่อีกครั้ง การอักเสบสร้างน...